ICQ
24-05-2003, 02:52 AM
Không biết trong số những thành viên tham gia diễn đàn đây, đã có ai từng phải băn khoăn về tiếng Việt và ng uồn gốc của người Việt chưa. Nếu bạn chưa từng phải suy nghĩ về điều ấy, bạn không cần thiết phải đọc bài viết dưới đây.
ICQ thì vài lần, do va chạm và tiếp xúc, đã từng phải suy nghĩ về vấn đề ấy. Lịch sử đất nước ta là lịch sử của 4000 năm văn hiến, dựng nước và giữ nước (sách vở nói vậy), nhưng trong số ấy 2000 năm lịch sử ban đầu thì chỉ còn lại trong những tảng đá, mũi tên của thành Cổ Loa và những truyền thuyết. Từ khi lịch sử được ghi lại, thì có đến gần 1000 năm bắc thuộc, từ thời Triệu Đà.
(Bác Hồ từng viết trong bài thơ "Lịch Sử Nước Ta"
Dân ta phải biết sử ta,
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.
Kể năm hơn bốn ngàn năm,
Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hòa.
Hồng Bàng là tổ tiên ta
Nước ta lúc ấy gọi là Văn – lang
Thiếu niên ta rất vẻ vang
Trẻ con Phù-Đổng tiếng vang muôn đời
...
Đoạn sau có viết: "Triệu Đà là vị vua minh, (?)truyền ngôi 5 đời"..... Học sinh cấp 1 thường chỉ được học đoạn thơ đầu, các phương tiện thông tin khác thì chỉ đăng bài thơ đã bị thiếu mất vài câu... mà không mấy người được biết đến đoạn sau, đoạn bác Hồ khen ngợi công lao và ơn đức của Triệu Đà. ICQ có một lần, do vô tình đọc được bản viết tay của bài thơ ấy (trong bảo tàng cách mạng VN) nên cứ mang trong lòng mối trắc ẩn.)
Có rất nhiều những yếu tố lịch sử để lại để người ta dễ có thể nhầm lẫn người Việt Nam và người Trung Quốc, cũng như nhầm lẫn lịch sử của người Việt Nam là một phần lịch sử của người Trung Quốc.
ICQ có dịp phải tiếp xúc với nhiều người nước ngoài, và theo kinh nghiệm mà thấy, có những người tưởng nhầm Việt Nam là một nước tách ra từ Trung Quốc tựa như Hồng Kông, Ma Kao hay Đài Loan vậy. ICQ từng học với vài đứa người Tàu, từng phải nghe chúng nó bảo
-Người Việt Nam mày cũng là một kiểu người Trung Quốc thôi.
ICQ nói:
-Bọn tao là người Việt Nam, tao nói tiếng Việt Nam.
thì nó bảo,
-Chính cái tiếng Việt Nam của mày cũng là một dạng tiếng Trung Quốc. Trong Trung Quốc cũng có nhiều ngôn ngữ, giống như tiếng Quảng Đông (Guảngdong) khác với tiếng Bắc Kinh (Bẻijing).
(Bởi trong nội Trung Quốc có rất nhiều phương ngôn (tiếng địa phương) mà hầu như khác biệt hẳn nhau về cách phát âm và ngữ, nghĩa. Chẳng hạn từ "Cửu Long: 九竜" tiếng Bắc Kinh thì đọc là "Jiulong" còn tiếng Quảng Đông thì đọc là "Kowlon", hay từ "Đại Học:大学" tiếng Bắc Kinh thì đọc là "Daxúe" còn tiếng Quảng Đông thì đọc là "Dàihoc"
Thôi thì tức đến đầy ruột nhưng vì lỡ cãi với nó
-Cấu trúc ngữ pháp tiếng Việt giống của tiếng Anh chứ không giống tiếng Tàu
(bởi vì ngôn ngữ của mình đi theo thứ tự Subject + Verb + Object, chứ không như tiếng Nhật hay tiếng Hàn là Subject + Object + Verb!)
Mà lại bị nó nói rằng
-Thì cấu trúc của tiếng Trung cũng giống của tiếng Anh thôi
Tức quá, đành bịa ra một câu hỏi nó cách nói bằng tiếng Tàu rồi tự mình luận theo chữ hán mà bảo rằng ngữ pháp tiếng Việt ngược hoàn toàn với ngữ pháp tiếng Trung ?!
Từ chuyện đấy mà ICQ quyết định học tiếng Trung, những ngày đầu bất ngờ từ những chuyện phát âm tiếng Trung cũng có các dấu như tiếng Việt (gồm 4 dấu cơ bản nếu kể thêm cả âm không dấu sinh ra do phát âm nhẹ đi là 5, trong khi tiếng Việt có 6 dấu - sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng và không dấu), đến chuyện tiếng Trung cũng là thứ tiếng đơn âm, cũng có nguyên âm và phụ âm , cũng phân ra đơn và kép (p, b, t, d, sh, zh, e, ie, yu, ia, ou..)..... cho đến chuyện nó cũng rất gần với ngữ pháp Việt nam (nghĩa là đôi khi chỉ thay từ tiếng Việt với tiếng Trung cho nhau trong 1 câu), chẳng hạn, ví dụ đơn giản nhất :
I love you = Tôi yêu em = Wỏ ái nỉ ( != Je t'aim)
trong đó: I = Tôi = Wỏ ; love = yêu = ái ; you = em = nỉ
khác với tiếng Nhật : Boku ha kimi wo ai siteiru (bố-kự wa ki-mi ố ai-si-tê-i-rư)
trong đó: Boku = Tôi, kimi = em , aisiteiru = yêu (lược bỏ trợ từ) động từ được đặt cuối cùng.
Tuy nhiên, xét cho cùng, tiếng Việt và tiếng Trung không giống nhau hoàn toàn đến vậy, cũng có những khác biệt trong ngôn ngữ hiện đại ngày nay mà ta có thể nhận thấy ngay, chẳng hạn như tiếng Trung chỉ gồm có 5 nguyên âm - a, i, e, o , u, trong khi tiếng Việt thì là (a, ă, â, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư) - 12 nguyên âm cơ bản.
Tiếng Trung phân ra phụ âm vô thanh và phụ âm hữu thanh, cái này tiếng Việt không có nhưng xét cho cùng nhữ phụ âm kép của tiếng Việt (ph, th, ch, ...) thực ra cũng chỉ là một hình thức biểu diễn những sự khác biệt vô thanh, hữu thanh với những phụ âm khác ( p, t, c...) tương xứng vậy.
Vậy bản thân về ngôn ngữ, tiếng Việt và tiếng Trung giống và khác nhau thế nào, liệu có thể coi tiếng Việt chỉ là một thứ ngôn ngữ dị biệt của tiếng Trung không? (??)
Câu trả lời dần dần đến từ trò tán gái của mấy thằng bạn ICQ, chúng nó nhờ mấy thằng người Thái dạy vài câu tiếng Thái để trêu con gái người ta, và thường thì chúng nó tiếp thu nhanh chóng bởi tiếng Thái thì gần như giống hệt tiếng Việt về ngữ pháp, để nói một câu tiếng Thái chúng nó chỉ đơn thuần hỏi một vài từ cơ bản và thay thế một cấu trúc câu tiếng Việt bằng những từ đó, thế là OK. Khác với tiếng Trung, thứ tiếng càng học lên càng thấy không thể xài được cấu trúc tiếng Việt, đối với tiếng Thái , một cấu trúc câu phức tạp kiểu như "Tối nay em có rỗi không, đi hát kaoraoke với anh nhé" cũng được diễn đạt hoàn toàn gần như bằng việc thay đổi vị trí từ trong đó. (ICQ không biết tiếng Thái nên không hiểu rõ hơn)
Bọn Thái và bọn Lào lại thường nói chuyện với nhau bằng "ngôn ngữ của họ", tiếng Lào giống tiếng Thái cả về từ vựng và cấu trúc ngữ pháp - hay nói đơn giản, nó là một.
Đó là lần đầu tiên ICQ hiểu rằng, sự đồng dạng về ngôn ngữ không thể là quyết định tất cả về văn hóa và nguồn gốc của một dân tộc, một quốc gia (tất nhiên chân lý thì vẫn không thay đổi!). Nhưng một dịp tình cờ ICQ tìm hiểu được một điều xa hơn thế, tiếng Việt và tiếng Trung không những không giống nhau, mà còn thuộc hai dòng ngôn ngữ khác nhau :D
Đối với ICQ, phát hiện này tương đương với việc Columbo tìm ra châu Mỹ vậy. Vì nó khẳng định những nghi ngờ trước đây của ICQ về nguồn gốc của tiếng Việt và người Việt. Chính việc hiểu biết rõ sự khác nhau giữa 2 ngôn ngữ giúp ICQ có thể ngẩng cao đầu, tự tin vào nguồn gốc, lịch sử tổ tiên mình. Chính nhờ sự hiểu biết đó, giúp ICQ có thể đập vỡ mặt đứa nào dám cả gan sỉ nhục "Việt Nam bọn mày cũng chỉ là một lũ tàu thôi!". Giờ ICQ có vài đứa bạn người Tàu, vẫn không thể chối bỏ rằng nền văn hóa của mình bị ảnh hưởng nặng nề từ nền văn hóa Trung Hoa, đọc văn học Trung Quốc vẫn thấy hay, xem phim tàu vẫn thấy thích, vẫn biết thế nào là nghĩa khí, thế nào là anh hùng, yêu thế nào là đẹp (xin thưa rằng, cái ấy là do ta bị ảnh hưởng rất lớn từ văn hóa trung hoa!), nhưng khi ta đã hiểu hơn mình là ai, biết được rằng mình có chơi với nó thì vẫn luôn ý thức được là mình, ta hội nhập nhưng không bị hòa tan, coi như hành trình văn hóa ấy là một quá trình học hỏi để tự mình trưởng thành thì ta sẽ vững vàng tự tin hơn rất nhiều trong cuộc sống.
Tiếng Việt và tiếng Trung, có nguồn gốc ngôn ngữ hoàn toàn khác nhau.
Tiếng Việt thuộc dòng Austro-Asiatic, còn tiếng Trung thuộc dòng Sino-Tibetan.
Dòng Austro-Asiatic là dòng ngôn ngữ chủ đạo ở đông nam á, phân chia làm 3 dòng chính {Munda, Nicobarese,Mon-Khmer}, trong dòng Mon-Khmer lại được chia làm khoảng 10 nhánh nhỏ, trong đó 3 nhánh chính lớn nhất là {Khmer,Mon,Vietnamese}, tiếng Campuchia chính là tiếng Khmer, tiếng Thái, Myanma, Lào thuộc tiếng Mon, còn tiếng Việt thuộc tiếng Vietnamese. :D
Nói lại một chút về tiếng Trung. Dòng Sino-Tibetan cũng được chia thành các dòng nhỏ hơn {Chinese, Tibetan,Burmese}, tiếng Trung là một dòng trong số đó và về gốc gác chẳng có liên quan gì đến tiếng Việt cả. Tuy nhiên, tiếng Việt, (Thái), Nhật, Hàn, vay mượn một lượng lớn từ vựng từ tiếng Trung nên trong vốn từ ngữ có nhiều điểm tương đồng.
Tiếng Thái, Lào, Miyanma lại ngược lại, có vốn từ vay mượn từ tiếng Ấn nên âm đọc cũng như từ vựng trở thành xa lạ với tiếng Việt (trong khi về gốc gác thì là anh em). Tiếng Khmer (Campuchia) khác với tiếng Mon và Vietnamese ở chỗ, không phải là ngôn ngữ âm điệu (không có dấu) lại có ngờ uồn vay mượn từ nhiều nơi nên thành hơi lạc lõng.
Xét cho cùng, về ngôn ngữ và gốc gác, tiếng Việt và tiếng Trung chẳng có liên quan gì đến nhau cả. Nhưng cái ảnh hưởng của tiếng Trung, cũng như tư tưởng văn hoá Trung hoa lên tiếng Việt cũng như người Việt cũng là một cái gì đó khó chối bỏ. Thôi thì đành an ủi mình, những nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc mà còn phải chịu vậy thì mình cũng chịu tí đã sao. Quan trọng là giờ mình làm được gì chứ không phải là nhìn vào lịch sử đau đớn rồi AQ bằng những tháng ngày hào hùng ngắn ngủi.
Ref:http://en.wikipedia.org/wiki/Vietnamese_language
24/5/2003
ptthlamson - ICQ
ICQ thì vài lần, do va chạm và tiếp xúc, đã từng phải suy nghĩ về vấn đề ấy. Lịch sử đất nước ta là lịch sử của 4000 năm văn hiến, dựng nước và giữ nước (sách vở nói vậy), nhưng trong số ấy 2000 năm lịch sử ban đầu thì chỉ còn lại trong những tảng đá, mũi tên của thành Cổ Loa và những truyền thuyết. Từ khi lịch sử được ghi lại, thì có đến gần 1000 năm bắc thuộc, từ thời Triệu Đà.
(Bác Hồ từng viết trong bài thơ "Lịch Sử Nước Ta"
Dân ta phải biết sử ta,
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.
Kể năm hơn bốn ngàn năm,
Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hòa.
Hồng Bàng là tổ tiên ta
Nước ta lúc ấy gọi là Văn – lang
Thiếu niên ta rất vẻ vang
Trẻ con Phù-Đổng tiếng vang muôn đời
...
Đoạn sau có viết: "Triệu Đà là vị vua minh, (?)truyền ngôi 5 đời"..... Học sinh cấp 1 thường chỉ được học đoạn thơ đầu, các phương tiện thông tin khác thì chỉ đăng bài thơ đã bị thiếu mất vài câu... mà không mấy người được biết đến đoạn sau, đoạn bác Hồ khen ngợi công lao và ơn đức của Triệu Đà. ICQ có một lần, do vô tình đọc được bản viết tay của bài thơ ấy (trong bảo tàng cách mạng VN) nên cứ mang trong lòng mối trắc ẩn.)
Có rất nhiều những yếu tố lịch sử để lại để người ta dễ có thể nhầm lẫn người Việt Nam và người Trung Quốc, cũng như nhầm lẫn lịch sử của người Việt Nam là một phần lịch sử của người Trung Quốc.
ICQ có dịp phải tiếp xúc với nhiều người nước ngoài, và theo kinh nghiệm mà thấy, có những người tưởng nhầm Việt Nam là một nước tách ra từ Trung Quốc tựa như Hồng Kông, Ma Kao hay Đài Loan vậy. ICQ từng học với vài đứa người Tàu, từng phải nghe chúng nó bảo
-Người Việt Nam mày cũng là một kiểu người Trung Quốc thôi.
ICQ nói:
-Bọn tao là người Việt Nam, tao nói tiếng Việt Nam.
thì nó bảo,
-Chính cái tiếng Việt Nam của mày cũng là một dạng tiếng Trung Quốc. Trong Trung Quốc cũng có nhiều ngôn ngữ, giống như tiếng Quảng Đông (Guảngdong) khác với tiếng Bắc Kinh (Bẻijing).
(Bởi trong nội Trung Quốc có rất nhiều phương ngôn (tiếng địa phương) mà hầu như khác biệt hẳn nhau về cách phát âm và ngữ, nghĩa. Chẳng hạn từ "Cửu Long: 九竜" tiếng Bắc Kinh thì đọc là "Jiulong" còn tiếng Quảng Đông thì đọc là "Kowlon", hay từ "Đại Học:大学" tiếng Bắc Kinh thì đọc là "Daxúe" còn tiếng Quảng Đông thì đọc là "Dàihoc"
Thôi thì tức đến đầy ruột nhưng vì lỡ cãi với nó
-Cấu trúc ngữ pháp tiếng Việt giống của tiếng Anh chứ không giống tiếng Tàu
(bởi vì ngôn ngữ của mình đi theo thứ tự Subject + Verb + Object, chứ không như tiếng Nhật hay tiếng Hàn là Subject + Object + Verb!)
Mà lại bị nó nói rằng
-Thì cấu trúc của tiếng Trung cũng giống của tiếng Anh thôi
Tức quá, đành bịa ra một câu hỏi nó cách nói bằng tiếng Tàu rồi tự mình luận theo chữ hán mà bảo rằng ngữ pháp tiếng Việt ngược hoàn toàn với ngữ pháp tiếng Trung ?!
Từ chuyện đấy mà ICQ quyết định học tiếng Trung, những ngày đầu bất ngờ từ những chuyện phát âm tiếng Trung cũng có các dấu như tiếng Việt (gồm 4 dấu cơ bản nếu kể thêm cả âm không dấu sinh ra do phát âm nhẹ đi là 5, trong khi tiếng Việt có 6 dấu - sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng và không dấu), đến chuyện tiếng Trung cũng là thứ tiếng đơn âm, cũng có nguyên âm và phụ âm , cũng phân ra đơn và kép (p, b, t, d, sh, zh, e, ie, yu, ia, ou..)..... cho đến chuyện nó cũng rất gần với ngữ pháp Việt nam (nghĩa là đôi khi chỉ thay từ tiếng Việt với tiếng Trung cho nhau trong 1 câu), chẳng hạn, ví dụ đơn giản nhất :
I love you = Tôi yêu em = Wỏ ái nỉ ( != Je t'aim)
trong đó: I = Tôi = Wỏ ; love = yêu = ái ; you = em = nỉ
khác với tiếng Nhật : Boku ha kimi wo ai siteiru (bố-kự wa ki-mi ố ai-si-tê-i-rư)
trong đó: Boku = Tôi, kimi = em , aisiteiru = yêu (lược bỏ trợ từ) động từ được đặt cuối cùng.
Tuy nhiên, xét cho cùng, tiếng Việt và tiếng Trung không giống nhau hoàn toàn đến vậy, cũng có những khác biệt trong ngôn ngữ hiện đại ngày nay mà ta có thể nhận thấy ngay, chẳng hạn như tiếng Trung chỉ gồm có 5 nguyên âm - a, i, e, o , u, trong khi tiếng Việt thì là (a, ă, â, e, ê, i, o, ô, ơ, u, ư) - 12 nguyên âm cơ bản.
Tiếng Trung phân ra phụ âm vô thanh và phụ âm hữu thanh, cái này tiếng Việt không có nhưng xét cho cùng nhữ phụ âm kép của tiếng Việt (ph, th, ch, ...) thực ra cũng chỉ là một hình thức biểu diễn những sự khác biệt vô thanh, hữu thanh với những phụ âm khác ( p, t, c...) tương xứng vậy.
Vậy bản thân về ngôn ngữ, tiếng Việt và tiếng Trung giống và khác nhau thế nào, liệu có thể coi tiếng Việt chỉ là một thứ ngôn ngữ dị biệt của tiếng Trung không? (??)
Câu trả lời dần dần đến từ trò tán gái của mấy thằng bạn ICQ, chúng nó nhờ mấy thằng người Thái dạy vài câu tiếng Thái để trêu con gái người ta, và thường thì chúng nó tiếp thu nhanh chóng bởi tiếng Thái thì gần như giống hệt tiếng Việt về ngữ pháp, để nói một câu tiếng Thái chúng nó chỉ đơn thuần hỏi một vài từ cơ bản và thay thế một cấu trúc câu tiếng Việt bằng những từ đó, thế là OK. Khác với tiếng Trung, thứ tiếng càng học lên càng thấy không thể xài được cấu trúc tiếng Việt, đối với tiếng Thái , một cấu trúc câu phức tạp kiểu như "Tối nay em có rỗi không, đi hát kaoraoke với anh nhé" cũng được diễn đạt hoàn toàn gần như bằng việc thay đổi vị trí từ trong đó. (ICQ không biết tiếng Thái nên không hiểu rõ hơn)
Bọn Thái và bọn Lào lại thường nói chuyện với nhau bằng "ngôn ngữ của họ", tiếng Lào giống tiếng Thái cả về từ vựng và cấu trúc ngữ pháp - hay nói đơn giản, nó là một.
Đó là lần đầu tiên ICQ hiểu rằng, sự đồng dạng về ngôn ngữ không thể là quyết định tất cả về văn hóa và nguồn gốc của một dân tộc, một quốc gia (tất nhiên chân lý thì vẫn không thay đổi!). Nhưng một dịp tình cờ ICQ tìm hiểu được một điều xa hơn thế, tiếng Việt và tiếng Trung không những không giống nhau, mà còn thuộc hai dòng ngôn ngữ khác nhau :D
Đối với ICQ, phát hiện này tương đương với việc Columbo tìm ra châu Mỹ vậy. Vì nó khẳng định những nghi ngờ trước đây của ICQ về nguồn gốc của tiếng Việt và người Việt. Chính việc hiểu biết rõ sự khác nhau giữa 2 ngôn ngữ giúp ICQ có thể ngẩng cao đầu, tự tin vào nguồn gốc, lịch sử tổ tiên mình. Chính nhờ sự hiểu biết đó, giúp ICQ có thể đập vỡ mặt đứa nào dám cả gan sỉ nhục "Việt Nam bọn mày cũng chỉ là một lũ tàu thôi!". Giờ ICQ có vài đứa bạn người Tàu, vẫn không thể chối bỏ rằng nền văn hóa của mình bị ảnh hưởng nặng nề từ nền văn hóa Trung Hoa, đọc văn học Trung Quốc vẫn thấy hay, xem phim tàu vẫn thấy thích, vẫn biết thế nào là nghĩa khí, thế nào là anh hùng, yêu thế nào là đẹp (xin thưa rằng, cái ấy là do ta bị ảnh hưởng rất lớn từ văn hóa trung hoa!), nhưng khi ta đã hiểu hơn mình là ai, biết được rằng mình có chơi với nó thì vẫn luôn ý thức được là mình, ta hội nhập nhưng không bị hòa tan, coi như hành trình văn hóa ấy là một quá trình học hỏi để tự mình trưởng thành thì ta sẽ vững vàng tự tin hơn rất nhiều trong cuộc sống.
Tiếng Việt và tiếng Trung, có nguồn gốc ngôn ngữ hoàn toàn khác nhau.
Tiếng Việt thuộc dòng Austro-Asiatic, còn tiếng Trung thuộc dòng Sino-Tibetan.
Dòng Austro-Asiatic là dòng ngôn ngữ chủ đạo ở đông nam á, phân chia làm 3 dòng chính {Munda, Nicobarese,Mon-Khmer}, trong dòng Mon-Khmer lại được chia làm khoảng 10 nhánh nhỏ, trong đó 3 nhánh chính lớn nhất là {Khmer,Mon,Vietnamese}, tiếng Campuchia chính là tiếng Khmer, tiếng Thái, Myanma, Lào thuộc tiếng Mon, còn tiếng Việt thuộc tiếng Vietnamese. :D
Nói lại một chút về tiếng Trung. Dòng Sino-Tibetan cũng được chia thành các dòng nhỏ hơn {Chinese, Tibetan,Burmese}, tiếng Trung là một dòng trong số đó và về gốc gác chẳng có liên quan gì đến tiếng Việt cả. Tuy nhiên, tiếng Việt, (Thái), Nhật, Hàn, vay mượn một lượng lớn từ vựng từ tiếng Trung nên trong vốn từ ngữ có nhiều điểm tương đồng.
Tiếng Thái, Lào, Miyanma lại ngược lại, có vốn từ vay mượn từ tiếng Ấn nên âm đọc cũng như từ vựng trở thành xa lạ với tiếng Việt (trong khi về gốc gác thì là anh em). Tiếng Khmer (Campuchia) khác với tiếng Mon và Vietnamese ở chỗ, không phải là ngôn ngữ âm điệu (không có dấu) lại có ngờ uồn vay mượn từ nhiều nơi nên thành hơi lạc lõng.
Xét cho cùng, về ngôn ngữ và gốc gác, tiếng Việt và tiếng Trung chẳng có liên quan gì đến nhau cả. Nhưng cái ảnh hưởng của tiếng Trung, cũng như tư tưởng văn hoá Trung hoa lên tiếng Việt cũng như người Việt cũng là một cái gì đó khó chối bỏ. Thôi thì đành an ủi mình, những nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc mà còn phải chịu vậy thì mình cũng chịu tí đã sao. Quan trọng là giờ mình làm được gì chứ không phải là nhìn vào lịch sử đau đớn rồi AQ bằng những tháng ngày hào hùng ngắn ngủi.
Ref:http://en.wikipedia.org/wiki/Vietnamese_language
24/5/2003
ptthlamson - ICQ