yuki
15-06-2004, 11:40 PM
Mong các bác ủng hộ topic này.
vấn đề các loài sinh vật ngoại lai xâm nhập
*Sự xâm nhập các sinh vật lạ vào Việt Nam
Nhiều quốc gia trên thế giới đã chi phí nhiều triệu đô la Mỹ cho việc ngăn chặn và tiêu diệt những loài lạ xâm nhập vào lãnh thổ của họ gây nguy cơ dịch bệnh, phá hoại nền sản xuất nông nghiệp, phá vỡ cơ cấu sử dụng đất canh tác... ở nước ta sự xâm nhập của các sinh vật lạ, nhất là những loài mới xâm nhập còn ở mức độ chưa lớn, nhưng đang tiềm ẩn nguy cơ phát triển gây ảnh hưởng trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp. Có thể chỉ ra các biểu hiện ban đầu sau:
-Ốc bươu vàng (Pila sínensis), đây là loài được nhập khẩu vào nước ta trong khoảng hơn 10 năm nay.Ban đầu, đây được coi như một loại thực phẩm giàu đạm, dễ nuôi trồng, mang lại lợi ích kinh tế cao.
Nhưng với khả năng sinh sản rất nhanh và thức ăn chủ yếu là lá lúa nên đã gây nên đại dịch phá hoại lúa ở nhiều tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và đang phát triển dần ra các tỉnh miền Trung, miền Bắc. Nạn dịch này không chỉ làm giảm sản lượng lúa của các địa phương mà hàng năm Nhà nước đã phải chi hàng trăm triệu đồng để tiêu diệt loài ốc này, nhưng chưa đem lại kết quả mong muốn.
http://www.lamdong.gov.vn/cdrom/nnghiep/images/oc%20buou%20vang.jpg
-Năm 1996, đã phát hiện tư thương nhập một loại côn trùng để làm thức ăn cho chim cảnh, đó là loài Tenebrio monitor, loài côn trùng này thuộc nhóm đa thực có khả năng gây hại cho nhiều loại sản phẩm nông nghiệp nên đã bị cấm kịp thời.
http://www.biofil.pl/Zwierzeta/Owady/Pictures/Midi/maczniki.jpg
-Cũng trong khoảng 1996-1998, trên thị trường cá cảnh xuất hiện loại cá hổ pirana, hay còn gọi là cá kim cương, cá răng - tên khoa học là Serralmus nattereri. Đây là loài cá có ngờ uồn gốc từ lưu vực sông Amazôn (Nam Mỹ), thuộc loài ăn thịt, hung dữ. Nhiều nước đã có quy định nghiêm ngặt đối với việc nhập loài cá này. Nếu loài này lọt ra sống trong môi trường tự nhiên chúng sẽ tiêu diệt hết các động vật thuỷ sinh, khi đó khó lường hết những thiệt hại về kinh tế thuỷ sản, đồng thời cũng gây nguy hiểm cho con người. Vì vậy Bộ Thuỷ sản đã có chỉ thị nghiêm cấm nhập khẩu, phát triển loài cá này.
http://www.tinodi-sarvar.sulinet.hu/honlap/sulibuli/agytrening/szakdolgozat/esoerdo/pirana/pirana3.jpg
cá hổ pirana
http://floridafisheries.com/ser-hum.jpg
hay : Serralmus nattereri
-Ở Đồng bằng sông Cửu Long, vùng Đồng Tháp Mười, rừng tràm U Minh đang phát triển loài cây Trinh nữ (Momosa), loài có ngờ uồn gốc từ Trung Mỹ. Quá trình du nhập bằng nhiều ngờ uồn chúng đã xâm nhập vào châu Phi, châu á, Ôxtrâylia và đặc biệt thích hợp phát triển ở những vùng đất ngập nước, nhiệt đới. Đây là 1 trong số 100 loài sinh vật lạ được Hiệp hội bảo vệ thiên nhiên thế giới (IUCN) xếp vào loại có khả năng xâm nhập trên quy mô lớn của thế giới.
Hạt cây rất nhẹ và có móc, nhờ vậy nó có thể phát tán đi xa nhờ gió, hay trôi theo dòng nước. Khi đã tìm được nơi “định cư”, nó bám chắc vào đó, cắm rễ xuống và mọc thành cây. Tại rừng tràm U Minh, cây trinh nữ đã bành trướng một diện tích rộng lớn.
http://www.dolci.it/confezione/donna/momosa.jpg
Tại Ôxtrâylia, loài này hiện đã phát triển lan rộng tới 18.000 ha và hàng năm Chính phủ Ôxtrâylia đã phải chi tới 12 triệu USD để ngăn ngừa và tiêu diệt loài cây này, nhưng chưa có kết quả. Theo dự báo , loài này có khả năng phát triển chiếm tới 42.000 ha đất canh tác của nước này. Đây là loài có khả năng sinh sản rất mạnh bằng cả gieo hạt nhờ gió lẫn sinh sản vô tính từ các đoạn thân. Sự phát triển dày đặc của loài cây này đã ngăn cản hạt giống của các loài cây bản địa tiếp xúc với đất, dần dần các loài cây bản địa không thể tái sinh được và hệ sinh thái bản địa cũng bị tiêu diệt theo.
*Đặc điểm chung của những sinh vật này
-Sinh sản rất nhanh (bằng cả sinh sản vô tính và hữu tính)
-Biên độ sinh thái rộng, thích ứng nhanh với những thay đổi của môi trường.
-Khả năng cạnh tranh về ngờ uồn thức ăn, nơi cư trú lớn
-Khả năng phát tán nhanh
*Những tác hại do các sinh vật lạ gây nên
Các sinh vật lạ khi xâm nhập vào môi trường thích hợp, chúng có thể tiêu diệt dần các loài bản địa bằng:
-Cạnh tranh ngờ uồn thức ăn (động vật)
-Ngăn cản khả năng gieo giống, tái sinh tự nhiên của các loài bản địa (thực vật) do khả năng phát triển nhanh với mật độ dày đặc.
-Cạnh tranh tiêu diệt dần loài bản địa, làm suy thoái hoặc thay đổi tiến tới tiêu diệt luôn cả hệ sinh thái bản địa.
Hậu quả của quá trình này không dễ khắc phục, không chỉ gây tổn thất về các giá trị ĐDSH (mất các loài,các ngờ uồn gen và hệ sinh thái bản địa), mà còn gây tổn thất không nhỏ về kinh tế, nhiều khi rất tốn kém và mất nhiều thời gian.
*Những nơi sinh vật lạ dễ xâm nhập
Sự xâm nhập của các sinh vật lạ thường bắt đầu từ những vùng dễ nhạy cảm, những hệ sinh thái kém bền vững như: Vùng cửa sông, bãi bồi; Các vực nước nội địa; Các vùng đảo nhỏ; Các hệ sinh thái nông nghiệp độc canh; Vùng núi cao với các hệ sinh thái bản địa thuần loại (thực vật).
*Phương thức xâm nhập của các sinh vật lạ
Do những đặc tính sinh học, khả năng phát tán mạnh, các sinh vật lạ xâm nhập vào các vùng lãnh thổ mới bằng các hình thức sau:
-Gió. Theo chiều gió các hạt giống, bào tử... di chuyển nhanh và xâm nhập dần.
-Dòng chảy của nước. Các hạt giống, bào tử, đoạn thân...theo dòng chảy của nước biển di chuyển từ lục địa này sang lục địa khác, hoặc theo dòng chảy của sông, suối để phát triển từ vùng này sang vùng khác.
-Bám theo các phương tiện vận chuyển đường không,đường thuỷ,đường bộ (đặc biệt đối với các loài côn trùng và động vật). Sự vận chuyển này có thể là có chủ đích hoặc không chủ đích.
-Du nhập bởi con người với nhiều mục đích: Phát triển kinh tế, làm cảnh, thức ăn chăn nuôi...bao gồm cả du nhập có ý thức và vô ý thức.
Rất khó xác định chính xác phương thức xâm nhập của các sinh vật lạ để ngăn chặn, nhiều trường hợp sự xâm nhập này diễn ra đồng thời bằng nhiều phương thức khác nhau.
*Biện pháp ngăn ngừa
-Chính vì sự xâm nhập của các sinh vật lạ đang là một nguy cơ to lớn trên toàn cầu, ở cả 2 phương diện đe doạ suy giảm ĐDSH và tốn kém về kinh tế, Công ước ĐDSH đã kêu gọi các quốc gia cùng phối hợp hành động để ngăn ngừa sự xâm nhập của những sinh vật lạ này và mở đầu bằng năm 2001. Biện pháp ngăn ngừa chung là:
-Trước khi nhập khẩu bất cứ một sinh vật nào cũng cần tìm hiểu kỹ đặc tính sinh học của chúng (thông qua hệ thống thông tin của Công ước và các nước thành viên Công ước hoặc thông tin của các tỉnh bạn đã phát triển loài này).
-Trước khi nhập khẩu cần yêu cầu bên xuất khẩu cung cấp hồ sơ về các đặc tính sinh học và kết quả phát triển của các quốc gia (các tỉnh) đã nhập loài đó.
-Khi nhập cần nuôi trồng thử nghiệm hạn chế, có kiểm soát để đánh giá.
-Khi xuất hiện những đặc tính không mong muốn và có nguy cơ phát triển nhanh, cần nhanh chóng khoanh vùng và tiêu diệt sớm để tránh tốn kém và kéo dài thời gian xử lý./.
tham khao trong: sinh hoc ngay nay
vấn đề các loài sinh vật ngoại lai xâm nhập
*Sự xâm nhập các sinh vật lạ vào Việt Nam
Nhiều quốc gia trên thế giới đã chi phí nhiều triệu đô la Mỹ cho việc ngăn chặn và tiêu diệt những loài lạ xâm nhập vào lãnh thổ của họ gây nguy cơ dịch bệnh, phá hoại nền sản xuất nông nghiệp, phá vỡ cơ cấu sử dụng đất canh tác... ở nước ta sự xâm nhập của các sinh vật lạ, nhất là những loài mới xâm nhập còn ở mức độ chưa lớn, nhưng đang tiềm ẩn nguy cơ phát triển gây ảnh hưởng trực tiếp cho sản xuất nông nghiệp. Có thể chỉ ra các biểu hiện ban đầu sau:
-Ốc bươu vàng (Pila sínensis), đây là loài được nhập khẩu vào nước ta trong khoảng hơn 10 năm nay.Ban đầu, đây được coi như một loại thực phẩm giàu đạm, dễ nuôi trồng, mang lại lợi ích kinh tế cao.
Nhưng với khả năng sinh sản rất nhanh và thức ăn chủ yếu là lá lúa nên đã gây nên đại dịch phá hoại lúa ở nhiều tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và đang phát triển dần ra các tỉnh miền Trung, miền Bắc. Nạn dịch này không chỉ làm giảm sản lượng lúa của các địa phương mà hàng năm Nhà nước đã phải chi hàng trăm triệu đồng để tiêu diệt loài ốc này, nhưng chưa đem lại kết quả mong muốn.
http://www.lamdong.gov.vn/cdrom/nnghiep/images/oc%20buou%20vang.jpg
-Năm 1996, đã phát hiện tư thương nhập một loại côn trùng để làm thức ăn cho chim cảnh, đó là loài Tenebrio monitor, loài côn trùng này thuộc nhóm đa thực có khả năng gây hại cho nhiều loại sản phẩm nông nghiệp nên đã bị cấm kịp thời.
http://www.biofil.pl/Zwierzeta/Owady/Pictures/Midi/maczniki.jpg
-Cũng trong khoảng 1996-1998, trên thị trường cá cảnh xuất hiện loại cá hổ pirana, hay còn gọi là cá kim cương, cá răng - tên khoa học là Serralmus nattereri. Đây là loài cá có ngờ uồn gốc từ lưu vực sông Amazôn (Nam Mỹ), thuộc loài ăn thịt, hung dữ. Nhiều nước đã có quy định nghiêm ngặt đối với việc nhập loài cá này. Nếu loài này lọt ra sống trong môi trường tự nhiên chúng sẽ tiêu diệt hết các động vật thuỷ sinh, khi đó khó lường hết những thiệt hại về kinh tế thuỷ sản, đồng thời cũng gây nguy hiểm cho con người. Vì vậy Bộ Thuỷ sản đã có chỉ thị nghiêm cấm nhập khẩu, phát triển loài cá này.
http://www.tinodi-sarvar.sulinet.hu/honlap/sulibuli/agytrening/szakdolgozat/esoerdo/pirana/pirana3.jpg
cá hổ pirana
http://floridafisheries.com/ser-hum.jpg
hay : Serralmus nattereri
-Ở Đồng bằng sông Cửu Long, vùng Đồng Tháp Mười, rừng tràm U Minh đang phát triển loài cây Trinh nữ (Momosa), loài có ngờ uồn gốc từ Trung Mỹ. Quá trình du nhập bằng nhiều ngờ uồn chúng đã xâm nhập vào châu Phi, châu á, Ôxtrâylia và đặc biệt thích hợp phát triển ở những vùng đất ngập nước, nhiệt đới. Đây là 1 trong số 100 loài sinh vật lạ được Hiệp hội bảo vệ thiên nhiên thế giới (IUCN) xếp vào loại có khả năng xâm nhập trên quy mô lớn của thế giới.
Hạt cây rất nhẹ và có móc, nhờ vậy nó có thể phát tán đi xa nhờ gió, hay trôi theo dòng nước. Khi đã tìm được nơi “định cư”, nó bám chắc vào đó, cắm rễ xuống và mọc thành cây. Tại rừng tràm U Minh, cây trinh nữ đã bành trướng một diện tích rộng lớn.
http://www.dolci.it/confezione/donna/momosa.jpg
Tại Ôxtrâylia, loài này hiện đã phát triển lan rộng tới 18.000 ha và hàng năm Chính phủ Ôxtrâylia đã phải chi tới 12 triệu USD để ngăn ngừa và tiêu diệt loài cây này, nhưng chưa có kết quả. Theo dự báo , loài này có khả năng phát triển chiếm tới 42.000 ha đất canh tác của nước này. Đây là loài có khả năng sinh sản rất mạnh bằng cả gieo hạt nhờ gió lẫn sinh sản vô tính từ các đoạn thân. Sự phát triển dày đặc của loài cây này đã ngăn cản hạt giống của các loài cây bản địa tiếp xúc với đất, dần dần các loài cây bản địa không thể tái sinh được và hệ sinh thái bản địa cũng bị tiêu diệt theo.
*Đặc điểm chung của những sinh vật này
-Sinh sản rất nhanh (bằng cả sinh sản vô tính và hữu tính)
-Biên độ sinh thái rộng, thích ứng nhanh với những thay đổi của môi trường.
-Khả năng cạnh tranh về ngờ uồn thức ăn, nơi cư trú lớn
-Khả năng phát tán nhanh
*Những tác hại do các sinh vật lạ gây nên
Các sinh vật lạ khi xâm nhập vào môi trường thích hợp, chúng có thể tiêu diệt dần các loài bản địa bằng:
-Cạnh tranh ngờ uồn thức ăn (động vật)
-Ngăn cản khả năng gieo giống, tái sinh tự nhiên của các loài bản địa (thực vật) do khả năng phát triển nhanh với mật độ dày đặc.
-Cạnh tranh tiêu diệt dần loài bản địa, làm suy thoái hoặc thay đổi tiến tới tiêu diệt luôn cả hệ sinh thái bản địa.
Hậu quả của quá trình này không dễ khắc phục, không chỉ gây tổn thất về các giá trị ĐDSH (mất các loài,các ngờ uồn gen và hệ sinh thái bản địa), mà còn gây tổn thất không nhỏ về kinh tế, nhiều khi rất tốn kém và mất nhiều thời gian.
*Những nơi sinh vật lạ dễ xâm nhập
Sự xâm nhập của các sinh vật lạ thường bắt đầu từ những vùng dễ nhạy cảm, những hệ sinh thái kém bền vững như: Vùng cửa sông, bãi bồi; Các vực nước nội địa; Các vùng đảo nhỏ; Các hệ sinh thái nông nghiệp độc canh; Vùng núi cao với các hệ sinh thái bản địa thuần loại (thực vật).
*Phương thức xâm nhập của các sinh vật lạ
Do những đặc tính sinh học, khả năng phát tán mạnh, các sinh vật lạ xâm nhập vào các vùng lãnh thổ mới bằng các hình thức sau:
-Gió. Theo chiều gió các hạt giống, bào tử... di chuyển nhanh và xâm nhập dần.
-Dòng chảy của nước. Các hạt giống, bào tử, đoạn thân...theo dòng chảy của nước biển di chuyển từ lục địa này sang lục địa khác, hoặc theo dòng chảy của sông, suối để phát triển từ vùng này sang vùng khác.
-Bám theo các phương tiện vận chuyển đường không,đường thuỷ,đường bộ (đặc biệt đối với các loài côn trùng và động vật). Sự vận chuyển này có thể là có chủ đích hoặc không chủ đích.
-Du nhập bởi con người với nhiều mục đích: Phát triển kinh tế, làm cảnh, thức ăn chăn nuôi...bao gồm cả du nhập có ý thức và vô ý thức.
Rất khó xác định chính xác phương thức xâm nhập của các sinh vật lạ để ngăn chặn, nhiều trường hợp sự xâm nhập này diễn ra đồng thời bằng nhiều phương thức khác nhau.
*Biện pháp ngăn ngừa
-Chính vì sự xâm nhập của các sinh vật lạ đang là một nguy cơ to lớn trên toàn cầu, ở cả 2 phương diện đe doạ suy giảm ĐDSH và tốn kém về kinh tế, Công ước ĐDSH đã kêu gọi các quốc gia cùng phối hợp hành động để ngăn ngừa sự xâm nhập của những sinh vật lạ này và mở đầu bằng năm 2001. Biện pháp ngăn ngừa chung là:
-Trước khi nhập khẩu bất cứ một sinh vật nào cũng cần tìm hiểu kỹ đặc tính sinh học của chúng (thông qua hệ thống thông tin của Công ước và các nước thành viên Công ước hoặc thông tin của các tỉnh bạn đã phát triển loài này).
-Trước khi nhập khẩu cần yêu cầu bên xuất khẩu cung cấp hồ sơ về các đặc tính sinh học và kết quả phát triển của các quốc gia (các tỉnh) đã nhập loài đó.
-Khi nhập cần nuôi trồng thử nghiệm hạn chế, có kiểm soát để đánh giá.
-Khi xuất hiện những đặc tính không mong muốn và có nguy cơ phát triển nhanh, cần nhanh chóng khoanh vùng và tiêu diệt sớm để tránh tốn kém và kéo dài thời gian xử lý./.
tham khao trong: sinh hoc ngay nay