PDA

View Full Version : Chuyện Trung thu Xưa và Nay


magic
03-10-2006, 01:13 PM
Còn mấy ngày nữa là đến Trung thu.Nhân tiện đọc được mấy bài về Tết trung thu,post lên mọi người cùng xem mà nhớ là sắp đến rằm tháng 8 rồi.

*

Sự tích tết trung thu

Theo sử sách, Tết Trung thu đã có cách đây ít nhất 2.000 năm. Từ thời cổ xưa, các vị vua chúa có tục lệ tế mặt trời vào mùa xuân, tế mặt trăng vào mùa thu.

Theo Âm lịch, ngày 15 tháng 8 là chính giữa mùa thu được coi là ngày "lành" để làm lễ tế thần mặt trăng.

ở nước ta và một số nước châu á khác, ngày 15 tháng 8 Âm lịch hằng năm được lấy làm ngày Tết Trung thu.

Tục lệ ăn bánh hình mặt trăng trong dịp Tết Trung thu đã có từ thời Bắc Tống ở Trung Quốc, cách đây trên 1.000 năm.

Trong đêm 15 tháng 8 Âm lịch hằng năm, khi trăng rằm tỏa sáng, lễ tế thần mặt trăng bắt đầu. Trên bàn thờ có hoa quả, có bánh hình mặt trăng còn gọi là bánh "đoàn viên", bởi lẽ, trong dịp này, cả gia đình có dịp đoàn tụ để cùng ăn bánh và cùng thưởng thức ánh trăng thu trong trẻo và bầu không khí ấm áp của đêm rằm đến với mọi nhà.

Đêm Trung thu, các em rước đèn, múa sư tử. Ngoài Bắc gọi là múa sư tử, trong Nam gọi là múa lân. Lân còn gọi là kỳ lân. Kỳ là tên con đực, lân là tên con cái. Lân là con vật đứng thứ hai trong tứ linh: long (rồng), lân, qui (rùa), phụng (phượng hoàng). Lân là con vật thần thoại, thân hươu, móng ngựa, đuôi bò, miệng rộng, mũi to, có một sừng ở ngay giữa trán, lông trên lưng ngũ sắc, lông dưới bụng màu vàng. Tục truyền, lân là con vật hiền lành, chỉ có người tốt mới nhìn thấy nó được.

Thoạt nhìn, đầu lân giống đầu sư tử. Do vậy, người ta gọi múa lân thành múa sư tử.

ở một vài địa phương, có tục các em rước đèn kéo quân trong dịp Tết Trung thu. Đèn kéo quân hình vuông, cao khoảng 80cm, rộng mỗi bề khoảng 50cm. Bốn mặt đều phết giấy Tàu bạch như giấy bóng mờ hiện nay. Phía trên và phía dưới có đường viền sặc sỡ. Bên trong có một tán giấy hình tròn. Khi đốt đèn, hơi lửa bốc lên, tán giấy xoay quanh. Đèn kéo quân còn gọi là đèn chạy quân vì hình đoàn quân cứ liên tục kéo đi, chạy đi không ngừng hết vòng nọ đến vòng kia. Chỉ khi nào đèn hết dầu (nến), đèn tắt thì các tán không quay nữa. Đèn có bốn mặt, hình ảnh xem ở mặt nào cũng được.

Trẻ em rất thích ăn bánh Trung thu, múa lân và rước đèn kéo quân. Từ đó, Tết Trung thu nghiễm nhiên trở thành Tết của các em từ hàng ngàn năm nay.

Trung thu ở các nước

Nhật Bản

Mỗi nǎm nước Nhật có hai hội thưởng trǎng (theo Âm lịch). Hội đầu là ZYUYOGA, gắn với phong tục cổ truyền "Otsuki-mi" (có nghĩa là ngắm trǎng vào ngày rằm giữa mùa thu), kế đến là hội ZYUSANYA nhằm ngày 13 tháng 10. Theo tục lệ, hễ ai đã dự hội trǎng đầu thì cũng phải dự hội thưởng trǎng sau, nếu không sẽ gặp xui xẻo. Trẻ em Nhật Bản rước đèn cá chép trong các hội thưởng trǎng. Đứa trẻ nào cũng có đèn cá chép kể từ khi lọt lòng mẹ vì cá chép tượng trưng cho lòng can đảm, nhất là đối với các em trai. Truyền thuyết cho rằng cá chép là hiện thân của võ sĩ SAMOURAI vì nó dám lội ngược dòng thác nước. Theo truyền thống, để chuẩn bị cho đêm ZYUYOGA, mọi gia đình đều dùng cỏ bông bạc để cắm thay hoa trong nhà. Mâm cỗ trông trǎng (gồm: Bánh nhân táo, dưa hấu, hạt dẻ và các loại hoa quả khác) được bày trên một bệ đứng hoặc bàn, đặt ở ngoài hiên nhà hoặc gần cửa sổ. Người NB cho rằng có thỏ sinh sống trên mặt trǎng, vì vậy khi ngắm trǎng thường tưởng tượng như đang thấy hình một chú thỏ đang ǎn bánh bao.

Trung Quốc

Rằm tháng tám hay rằm Trung thu là một trong những lễ hội được tổ chức lớn nhất ở Trung Quốc - được tổ chức vào ngày 15-8 âm lịch. Người xưa cho rằng đó là ngày mà mặt trǎng đạt tới độ sáng nhất và tròn nhất.

Rằm tháng tám hay được gọi là lễ hội của phụ nữ. Mặt trǎng tượng trưng cho vẻ đẹp và sự duyên dáng. Trong khi người phương Tây thờ Mặt trời biểu trưng cho sức mạnh thì người phương Đông lại ngưỡng mộ mặt trǎng. Mặt trǎng tượng trưng cho đức hạnh của người phụ nữ và đồng thời còn là một người bạn đáng tin cậy. Người Trung Quốc thường đặt tên cho con gái là Nguyệt với mong ước chúng sẽ đáng yêu và xinh đẹp như trǎng vậy.

Ở Trung Quốc có rất nhiều truyền thuyết về chị Hằng. Nếu nhìn lên mặt trǎng đúng ngày rằm Trung thu trẻ con sẽ nhìn thấy được chị Hằng, lúc đó nếu em nào có điều ước với chị Hằng trên cung trǎng thì sẽ được toại nguyện.

Người Trung Hoa tổ chức lễ mừng trǎng vào đêm rằm tháng 8. Đêm ấy, họ bầy tiệc cũng ông bà, cha mẹ và quây quần ǎn bánh Trung thu. Sau đó, trẻ em và người lớn dự những cuộc vui chơi như múa lân, rước đèn cá chép hay đèn kéo quân. Tương truyền, đèn cá chép do ông Bao Công nghĩ ra để trừ yêu quái do cá chép biến thành, thường hiện ra vào các đêm trǎng. Mặt trǎng cũng là chủ đề cho những bài thơ, đêm đó cũng dành cho những hẹn hò đôi lứa, là lúc mà bạn hữu gặp nhau. Ngày rằm tháng tám mang một ý nghĩa thật đặc biệt cho tất cả những ai tin vào sức mạnh siêu nhiên của Mặt trǎng.

Campuchia

Lễ mừng Trung thu của người dân Campuchia không diễn ra vào dịp trung thu tháng 8 mà chậm lại đến tết Hạ Nguyên Âm lịch. Họ vẫn giữ lễ mừng trǎng, lễ đó gọi là "OK OM POK" hay "pithi sampes prǎk khe". Buổi lễ được tổ chức vào ban đêm, với các lễ vật như cốm dẹp, chuối, các loại khoai, mía... Họ cũng tổ chức các cuộc vui như hát tuồng, thả đèn giấy và thả thuyền trên những con sông.

Hàn Quốc

Chusok hay còn gọi là lễ tạ ơn được tổ chức vào ngày rằm tháng tám là một trong những ngày lễ lớn nhất ở Hàn Quốc. Lễ hội diễn ra suốt vụ mùa, vì thế đây là dịp để người dân lễ tạ tổ tiên đã mang lại cho họ lúa gạo và quả ngọt.

Lễ hội được tổ chức từ đêm trước đêm rằm và chỉ kết thúc sau ngày 15/8 âm lịch. Trong dịp này, người Hàn Quốc luôn dành 3 ngày nghỉ để quây quần bên gia đình và bè bạn. Mọi người cùng nhau thưởng thức mòn bánh "Songphyun". Thứ bánh đặc biệt này được làm từ gạo, đậu xanh, vừng và hạt dẻ. Sau đó, cả gia đình đi thǎm mồ mả, tổ tiên để bày tỏ lòng kính trọng, họ cúng gạo và hoa quả. Buổi tối, trẻ em mặ hanbok "một loại váy cổ truyền Hàn Quốc) mà chúng rất yêu thích, cùng nhày múa vòng tròng dưới ánh trǎng. Cũng như ngày lễ tạ ơn ở Mỹ, Chusok là dịp để gia đình cùng tổ chức tạ ơn chúa trời.

DRAL
03-10-2006, 01:55 PM
Trung Thu đốt đèn lên cho sáng, cho bao con đường rộn vui...:P

Everyday ILOVEYOU
07-10-2006, 02:40 PM
Lại kể chuyện ngày xưa.
Trung thu bây giờ với anh chỉ bia rượu và bánh ngọt, có năm thì mực nướng vại bia. Xa nhà, năm nay lại ngồi nhớ trung thu ngày xưa, nhất là thuở còn bé, thò lò mũi xanh.

Ngày ấy, trước khi tới trung thu, suốt ngày tụi trẻ em trong phố đi ra ngoài chợ để tìm hạt bưởi, nhà nào ăn bưỏi là giữ lại tất cả hạt bưởi, rồi mang ra ngoài sân tập thể hay trần nhà để phơi, nhiệt tình lắm, hơn cả làm việc nhà. Hạt bưởi khô sâu vào một sợi dây thép rồi để dành tới đêm trung thu để đốt, rất vui bởi hạt bưởi có dầu, khi đốt nổ lép bép, có khói đen xì, mùi lại khen khét nên càng phê, cả lũ dồn đống lại nhìn lửa cháy bùng lên, mắt đứa trẻ nào cũng tròn xoe vì thích...

Tụi con trai còn có nhiệm vụ làm đèn ông sao và đèn g, con nít phố anh khéo tay lắm, làm chiếc nào cũng đẹp và rực rỡ, có năm làm một cái rất to treo ở nhà đầu phố, ai đi qua cũng phải trầm trồ khen.
Nhớ ngày bé anh rất thích đèn kéo quân, tới bây giờ vẫn rất thích nên hôm qua phải bon chen mua bằng được 1 cái về nhà anh và chị cùng đứa cháu nhỏ chơi cả tối.

Trước ngày trung thu thì khu phố có tổ chức cho các cháu phá cỗ, đã là một dịp chơi.
Sang ngày 15 thì mỗi đứa được bố mẹ gói cho một túi quà nhỏ, trải chiếu ra giữa sân rồi đổ dồn lại, một núi hoa quả, bánh kẹo, bánh khảo, nưóng dẻo,... đủ cả. Ăn chán ăn chê tới màn nghịch túi nước, có cả súng nước.
Hăng hái, mỗi đứa thủ thêm xô nước để tiếp đạn, rồi đi tìm mục tiêu là tụi con gái đang chơi đồ hàng hay nghịch ở đâu đó. Có lẽ bọn chúng sợ ướt vì về nhà bố mẹ mắng với lại cũng thẹn nên chạy tán loạn cả, tụi con trai quanh đi quẩn lại chả còn thấy ai, đành quay sang bắn nhau... được lúc rồi cũng kéo về nhà trong bộ dạng ướt nhèm...

Ngày xưa lúc nào cũng hồn nhiên và vui thật.

Trung thu năm nay khác xưa.

Anh đi chơi cùng chị nhà, buổi tối hai người "cưa sừng làm nghé", vào rạm xem phim hài HQ, rồi cũng xách xe đi dạo, chỗ nào cũng đông nghịt... và không có lễ rước nào của tụi con nít, toàn thấy người lớn. Bon chen lên được Hàng Mã thì đông như nêm, chị nhà háo hức lắm, nhìn ánh mắt trẻ thơ hồn nhiên khi được bố mẹ tặng quà, anh chị cũng mong tới sang năm... Em hồn nhiên còn mua một chú vịt nhỏ kẹp ở tay, kêu pẹp pẹp và cái lưỡi con vịt như lưỡi rắn bắn ra bắn vào...
Rồi cũng đói, đường phố đông đúc, đành phải dừng chân ở một quá phở cuốn và nhìn con nít trong phố nhỏ rước đèn. Khoảnh khắc Trung thu giờ mới thấy.
Đêm về, ngắm nhìn trăng lần cuối, trăng hôm qua rất sáng và tròn vô cùng, trời đẹp, sáng một khoảng trời...
Về nhà rồi, 2 chị gối tay anh và nhìn qua khung cửa sổ, trăng vẫn trên cao, soi sáng và mộng mơ... Chị chìm vào giấc ngủ thật nhẹ nhàng, với nụ hôn âu yếm anh đặt lên má!